Bireysel Emeklilik Sistemi
Bireysel Emeklilik Sistemi Nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi, bireylerin emeklilik dönemlerinde daha rahat yaşayabilmeleri, gelir elde ettikleri dönemdeki hayat standartlarını emeklilik dönemlerinde de koruyabilmeleri ve ihtiyaç duyacakları ek harcamalarını rahatça karşılayabilmeleri için mevcut kamu sosyal güvenlik sistemlerine tamamlayıcı olarak oluşturulan bir emeklilik sistemidir.
Bireysel Emeklilik Sistemi:
- Bireylerin emeklilik dönemlerinde, kendi birikimleri oranında ek bir gelir sağlamaya yönelik,
- Hazine Müsteşarlığı, Sermaye Piyasası Kurulu ve Emeklilik Gözetim Merkezi tarafından gözetim ve denetim altında tutulan ve özel emeklilik şirketleri tarafından faaliyetleri yürütülen
- Gönüllü katılıma dayalı, kamu sosyal güvenlik sistemlerini tamamlayıcı bir emeklilik sistemidir.
- BES, %25 devlet katkısı ile artık daha da avantajlı!
1 Ocak 2013'te başlayan yeni BES dönemiyle birlikte, artık BES daha avantajlı. Çünkü devlet tüm bireysel emeklilik katılımcılarına, ödedikleri katkı payının %25'i oranında ek katkı sağlıyor. Örneğin, hesabınıza 200 TL katkı payı yatırarak 50 TL devlet katkısından yararlanabilecek ve 250 TL'lik birikim yapabileceksiniz.
Çiftçi, ev hanımı, esnaf, memur, doktor, avukat, 18 yaşını doldurmuş herkes Bireysel Emeklilik Sistemi'ne katılıp devlet katkısından yararlanabilecek. Eşiniz, 18 yaşını doldurmuş çocuğunuz ve yakınlarınız için sözleşme yaparak ailenizdeki herkesin ayrı ayrı devlet katkısından faydalanmasını sağlayabileceksiniz.
- BES'İN AVANTAJLARI NELERDİR?
- Devlet katkısından faydalanırsınız: Devletin tüm bireysel emeklilik katılımcılarına yaptığı destek ödemesinden faydalanırsınız. Devlet katkısı, ödenen katkı payının %25'i kadardır.
- Sadece siz değil aileniz de BES'in avantajlarından faydalanabilir: Yeni uygulama ile sadece siz değil vergi mükellefi olmayan eşiniz ve18 yaşını doldurmuş olan çocuğunuz da devlet katkısından ayrı ayrı faydalanabilecek. BES ile yapacağınız birikimi ileride çocuklarınızın eğitimi veya farklı ihtiyaçları için kullanabilirsiniz.
- Düzenli tasarruf yaparsınız: Katkı payı tutarınız kredi kartınızdan ya da banka hesabınızdan düzenli olarak tahsil edilir. Böylece belirli bir disiplin içinde tasarruf yapmış olursunuz.
- Tasarruflarınızı uzmanlar yönetir: Bireysel emeklilik yatırım fonlarınız, Türkiye'nin en büyük portföy şirketlerin tarafından yönetilir.
- Şeffaf bir sistemdir: Bireysel emeklilik hesaplarınız Takasbank'ta tutulmakta olup fon paylarınızı bu hesaplardan günlük olarak takip edebilirsiniz.
- Güvenli bir sistemdir: Bireysel emeklilik şirketlerinin faaliyetleri Hazine Müsteşarlığı, bağımsız denetim şirketi ve Emeklilik Gözetim Merkezi'nin; fonların ve portföy yöneticilerinin faaliyetleri ise Sermaye Piyasası Kurulu'nun denetim ve takibi altındadır.
- Ödeme periyodunu kendiniz belirlersiniz: Katkı payı ödemelerinizi kendi tercihinize göre aylık, 3 aylık, 6 aylık veya yıllık olarak yapabilirsiniz.
- Plan ve fon dağılımınızı değiştirebilirsiniz: Seçmiş olduğunuz emeklilik planını yılda dört kez, sahip olduğunuz plandaki fon dağılımını ise yılda altı kez değiştirebilirsiniz.
- Ara ödeme yapabilir, ödemelerinize ara verebilirsiniz: Dilediğiniz zaman, düzenli ödemeleriniz dışında miktarını sizin belirleyeceğiniz ara ödemeler yapabilir ya da senelik katkı payı tutarını belli bir ayda yatırıp devlet katkısından daha erken yararlanabilirsiniz. Unutmayın ne kadar erken ödeme yaparsanız, devlet katkısının getirisinden o kadar erken yararlanmaya başlarsınız.
- BES’TE TANINAN HAKLAR
- Emeklilik Hakkı: 10 yıl sistemde kalma ve 56 yaşını doldurarak emekli olabilirsiniz ve birikimlerinizi Toplu para, kısmi toplu para, kalanı ise emekli maaşı, tümü emekli maaşı olarak alabilirsiniz.
- Katkı Payı Değişikliği Hakkı: Mali açıdan zorlanacağınız hallerde, katkı payı tutarınızı planda belirlenmiş asgari katkı payından az olmamak kaydıyla dilediğiniz zaman yeniden belirleyebilirsiniz.
- Plan Değişikliği Hakkı: Yılda 4 defa plan değişikliği yapabilirsiniz.
- Fon Dağılımı Değişikliği Hakkı: Yılda 6 defa fon dağılımınızı değiştirebilirsiniz.
- Ara Verme Hakkı: Vadesinde ödenmeyen katkı payının ödeme tarihini takip eden 3 ay içinde, ilgili hesaba herhangi bir ödeme yapmamanız durumunda sözleşmeye “ara verildiği” kabul edilir. Mevzuat tarafından belirlenen ara verme ek yönetim gider kesintisi 2 TL'dir.
- Cayma Hakkı: Teklif formunu imzaladığınız tarihten itibaren 60 gün içinde sözleşmeden cayabilirsiniz. Bu durumda hesaptaki birikiminiz fon toplam gider kesintisi hariç hiçbir kesinti yapılmadan 10 işgünü içinde şirket tarafından iade edilir.
- Aktarım Hakkı: Bir şirkette yeni akdettiğiniz sözleşmeyi 2 yıl sonra başka bir şirkete aktarabilirsiniz. Takip eden yıllarda ise yılda 1 kez emeklilik şirketinizi değiştirebilirsiniz.
- Emeklilik Öncesi Sistemden Ayrılma: Emeklilik öncesi birikimlerinizi alarak sistemden ayrılma talebiniz halinde sistemde elde ettiğiniz yatırım geliri üzerinden, sistemde kaldığınız süreye bağlı olarak %5 ile %15 arasında değişen oranlarda gelir vergisi kesintisine tabi olursunuz.
Emeklilik
• Sistemde 10 yıl boyunca kalıp 56 yaşınızı doldurmuşsanız sistemden emekli olmaya hak kazanırsınız.
• Emeklilik hakkı kazandığınız anda emekli olmak zorunda değilsiniz. Örneğin, çalışmaya devam ediyorsanız birikim yapmaya devam edebilirsiniz.
• Emeklilik hakkınızı kullanacağınızı şirketinize yazılı olarak beyan ederek emeklilik hakkınızı kullanırsınız.
• Ancak, sistemde kalıp birikiminizi hazırlanacak bir program çerçevesinde alarak emeklilik hakkınızı kullanmanız halinde, ilgili hesaba katkı payı ödeyemezsiniz.
Emekliliğe hak kazandığınızda:
Birikimlerinizin tamamını ya da bir kısmını toplu olarak alabilirsiniz.
Hazırlanacak bir program çerçevesinde aylık, 3 aylık, 6 aylık veya yıllık dönemlerde birikimlerinizin ödenmesini talep edebilirsiniz. Programlı geri ödeme seçeneğinde, ödeme dönemi ve tutarınızı yılda en fazla iki kez olmak üzere değiştirebilir, fon dağılımı değiştirme ve aktarım haklarınızı kullanmaya devam edebilirsiniz.
Yıllık gelir sigortası yaptırarak maaş bağlanmasını talep edebilirsiniz. Maaşınızı aylık, üçer aylık, altı aylık veya yıllık dönemlerde alabilirsiniz.
- Sistemden Çıkışta Vergilendirme
- Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazanırsanız; yapılan ödemenin içerdiği getiri tutarı üzerinden %5 oranında stopaj kesintisi yapılır. Ancak, emeklilik hakkı kazanmadan ayrılırsanız getiri tutarı üzerinden yapılacak stopaj kesintisi;
• 10 yıl süre ile sistemde kalmadan sistemden ayrılırsanız %15,
• En az 10 yıl süre ile sistemde kalarak ancak 56 yaşınızı tamamlamadan ayrılırsanız %10 olur.
- Birden Fazla Sözleşmeniz Varsa
- Sadece bir emeklilik sözleşmesinden emeklilik hakkı kazanmanız emekli olmanız için yeterli! Aynı anda birden fazla emeklilik sözleşmeniz olması durumunda bir emeklilik sözleşmenizden emekliliğe hak kazandığınızda diğer tüm sözleşmelerinizden de aynı anda emekli olma hakkına sahip olursunuz.
Kimler katılabilir?
18 yaşını dolduran herkes sisteme katılabilir. Katılımcıların devlet katkısından faydalanabilmeleri için Türkiye'de ikamet etmeseler de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaları gerekmektedir.
Nasıl emekli olunur?
Emekli olabilmeniz için en az 10 yıl sistemde kalmanız koşuluyla 56 yaşınızı doldurmanız yeterlidir. Emekli olduğunuzda birikimlerinizi tek seferde, toplu olarak veya düzenli geri ödeme şeklinde alabilirsiniz.
Katılımcı hakları nelerdir?
56 yaşında emeklilik hakkı Bireysel Emeklilik Sistemi, gönüllü katılım esasına dayanmaktadır. Katılımcılar, kendi ihtiyaçlarına ve yatırım tercihlerine göre düzenlenecek emeklilik sözleşmesini imzalayarak ve belirlenen tutardaki katkı payını ödeyerek sisteme dahil olabilirler. Katılımcılar, en az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını doldurmak koşuluyla emeklilik hakkı kazanırlar. Bu kriterler, sistemden emekli olarak ayrılmak ve vergi anlamında maksimum faydanın sağlanması açısından önem taşımaktadır. Sistemden stopaj vergileri ödenmek suretiyle istendiği zaman ayrılmak mümkündür. Emekliliğe kadar geçecek sürede ödenen katkı payları, emeklilik şirketi tarafından kurulmuş olan emeklilik yatırım fonlarında, farklı emeklilik planları içerisinde değerlendirilir. Bireysel Emeklilik Sistemi beraberinde hem bireyler hem de kurumlar için çeşitli faydalar getirmektedir. Bireysel olarak kendisinin ve sevdiklerinin geleceğine önem veren ve ek bir güvence talep eden 18 yaşını doldurmuş herkes bu sistemden yararlanabilir. Kurumsal alanda ise insan kaynakları politikalarına önem veren, nitelikli iş gücünün motivasyonunu ve dolayısı ile de toplam performansı artırmayı hedefleyen tüm kurumlar, bu sistemde vergi avantajı dahil çeşitli olanaklar bulacaktır. Temel Haklar Katılımcı, aynı şirkette seçmiş olduğu planlarını yılda en fazla dört kez ve fon oranlarındaki dağılımını yılda en fazla altı kez değiştirme hakkına sahiptir. Sözleşme kapsamındaki birikim, sözleşmenin yürürlüğünden itibaren 2 yıl boyunca başka bir emeklilik şirketine aktarılamaz. Ancak başka bir emeklilik şirketinden aktarım yoluyla gelen sözleşmeler için bu süre 1 yıl olarak belirlenmiştir. Katkı payı ödemeye ara verebilir, ara ödemeler yapabilir. Emeklilik öncesi sistemden ayrılma hakkına sahiptir. Katılımcının vefatı halinde birikimleri lehtarına, lehtar belirtilmemiş ise kanuni mirasçılarına ödenir. Katılımcı, tasarruflarını şeffaf bir biçimde takip edebilir. Katılımcı emekliliğe hak kazanmış ise aynı şirkette ve farklı şirkette bulunan emeklilik sözleşmelerini bekleme süresi şartı aranmadan birleştirebilir. Emekliliğe hak kazandıktan sonra katılımcı tercihine göre birikimlerini Toplu para, Aylık, 3 aylık, 6 aylık veya yıllık maaş, Kısmen toplu para, kısmen maaş şeklinde alabilir.
Emeklilik Gelir Planı nedir?
Emeklilik Gelir Planı, diğer tüm BES planlarımızdan farklı özellikler taşımaktadır. Bireysel Emeklilik Planlarımızda yapacağınız birikimler ile Bireysel Emeklilik Sistemi'nden emekli olmaya hak kazandığınızda, plan değişikliği yaparak birikimlerinizi Emeklilik Gelir Planı'na geçirebilirsiniz. Bu sayede sistemin sunduğu vergisiz fon getirisi imkanından yararlanmaya devam ederken oluşan birikimlerinizi ihtacınız ölçüsünde ve ihtiyaç duyduğunuz zaman almak üzere "Programlı Geri Ödeme" seçeneğinde değerlendirebilirsiniz. Programlı Geri Ödeme Emeklilik Gelir Planı ile sunulan bu seçenek size birikimlerinizi isterseniz "Belirli Süre", isterseniz "Belirli Tutar" alternatifleri ile planlama imkanı sunmaktadır. Belirli Süre: Düzenli gelire ihtiyaç duyacağınız süreyi belirterek bu süre boyunca sahip olabileceğiniz düzenli gelir tutarını öğrenebilirsiniz. Belirli Tutar: İhtiyaç duyduğunuz düzenli gelir tutarını belirterek, sahip olduğunuz birikimin size ne kadar süre yeteceğini öğrenebilirsiniz. İsterseniz geri ödeme tutarlarınızı sabit tutabilir, isterseniz TÜFE, ÜFE veya birikim getirisine göre bir artış endeksi seçebilirsiniz. Geri Ödemeler, aylık, 3 aylık, 6 aylık veya yıllık olarak yapılabilir ve istediğiniz anda ara ödeme alabilir veya kalan tüm birikiminizi alarak sistemden ayrılabilirsiniz.
Devlet katkısı nedir?
Devletin, tüm bireysel emeklilik katılımcılarına, bireysel emekliliğin teşvik edilmesi amacıyla yapacağı destek ödemesidir.
Devlet katkı oranı ne kadar?
Yeni dönemle birlikte devlet katkısı oranı %25'tir. Devlet katkısı sayesinde daha çok katkı payı ödeyerek daha çok kazanabilirsiniz. Örneğin siz hesabınıza 100 TL katkı payı ödediğinizde devlet 25 TL katkı payı, 200 TL ödediğinizde devlet 50 TL katkı payı ödemesi yapacaktır. Farklı aylık katkı paylarına karşılık devlet katkısını aylık ve yıllık olarak gösteren örnek tablo: Farklı aylık katkı paylarına karşılık devlet katkısını aylık ve yıllık olarak gösteren örnek tablo: Aylık Katkı Payı Tutarı Aylık Devlet Katkısı Yıllık Devlet Katkısı 150 TL 37,5 TL 450 TL 200 TL 50 TL 600 TL 500 TL 125 TL 1.500 TL 900 TL 225 TL 2.700 TL
Devlet katkısı hangi hesapta, nasıl değerlendirilecek?
Devlet katkısı, Takasbank nezdinde sizin adınıza açılacak hesapta saklanacak olup Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenecek olan yatırım fonlarında değerlendirilecektir.
Devlet katkısı hak ediş süreleri nedir?
Devlet katkısının hakedilmesinde kademeli bir yapı uygulanacaktır. 1 Ocak 2013 tarihi itibarıyla; En az 3 yıl sistemde kalanlar devlet katkısı ve getirilerinin %15'ine, En az 6 yıl sistemde kalanlar %35'ine, En az 10 yıl sistemde kalanlar %60'ına, 10 yıl sistemde kaldıktan sonra 56 yaşını dolduranlar veya vefat/maluliyet nedeniyle sistemden ayrılanlar, getirileri dahil devlet katkısının tamamına hak kazanırlar.
Devlet katkısının sınırları ve diğer özellikleri nelerdir?
Sahip olduğunuz tüm sözleşmeler için toplam yıllık devlet katkısı miktarı yıllık brüt asgari ücretin %25'ini geçemez. 29 Mayıs 2012 tarihi itibarıyla Bireysel Emeklilik Sistemi'nde olup iki yıl içinde birikimlerini de alarak emeklilik sözleşmesini sonlandıran katılımcılar, sisteme yeniden dahil olmaları halinde 31 Aralık 2014 tarihine kadar devlet katkısından yararlanamayacaklardır. Birden fazla sözleşmeye sahip olması durumunda katılımcının sözleşmelerinden sadece birini iptal etmesi dahi bu haktan mahrum olmalarına neden olacaktır. Devlet katkısı bireysel katılımcılara yöneliktir. İşveren katkısı dışında, katılımcı adına bir başkasının ödeme yapması durumunda devlet katkısı, katılımcının hesabına yatırılacaktır. Tüm bireysel emeklilik katılımcıları, vergi mükellefi olsun olmasın, devlet katkısından yararlanabilecektir. Mevcuttaki BES katılımcılarına 1 Ocak 2013 tarihine kadar geçirdikleri zaman göz önünde bulundurularak 1 Ocak 2013'ten itibaren 3 yıl sistemde kalmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak üzere devlet katkısı hak ediş sürelerine; sistemde 3 yıldan fazla 6 yıldan az bulunan katılımcılara 1 yıl, 6 yıldan fazla 10 yıldan az bulunan katılımcılara 2 yıl, 10 yıldan fazla bulunan katılımcılara ise 3 yıl eklenecektir.